Ulrich Zwingli (1484-1531)

Ulrich Zwingli krijgt vooral de leiding in Zwitserland. Dit land werd in een hechtere bond (eedgenootschap) verenigd op raad van de kluizenaar Nikolaas van der Flüe (1418). Een nieuw perspectief werd hiervoor geopend door de daad van Zwingli.

Diens familienaam komt van "twing", wat mensen aanduidt in een besloten ruimte. Ulrich zou de deuren openstoten. Hij is op Nieuwjaarsdag 1484 geboren en krijgt een humanistische opvoeding: grondig studeert hij in de Bijbel, de kerkvaders en de klassieken. Nog geen 22 jaar oud wordt hij pastoor in Glarus. Daarna werkt hij te Einsiedeln, waar hij de buitensporige Maria-verering bestrijdt. Beroepen in de stad Zürich (1518) gaat hij in evangelische geest verder en treedt krachtig op. Hij predikt in persoonlijke en sociale zin over 't Nieuwe Testament, van het begin af. Onder invloed van Luther's geschriften wordt hij steeds beslister een hervormer. De christelijke vrijheid verdedigt Zwingli: het goddelijk gebod is niet van de kerkleer afhankelijk. Ons hart moet gericht worden op de zekerheid van het Gods-Woord. In godsdienstgesprekken rekent hij af met verdedigers van de heiligenbeelden en de roomse mis. Het avondmaal is voor hem een gedachtenisviering aan Jezus' laatste maaltijd. Diens woorden bij de broodbreking "dit is Mijn lichaam" legt Zwingli uit als: dit betekent Mijn lichaam. Luther ziet de Christus veeleer bij en onder de elementen van brood en wijn tegenwoordig. Wel hebben daarover de beide hervormers later een dispuut te Marburg (in 1529), maar dat onderscheid blijft reëel. Zwingli is soberder dan Luther. Al wat niet in de Bijbel geboden is, acht hij overbodig. Daarom worden in zijn omgeving de altaren opgeruimd, de orgels verwijderd, de kloosters in scholen veranderd. Alles richt zich op de Evangelieprediking in de volkstaal, op doop en avondmaal, het gebed, de christelijke levensorde.

Dit leven ziet Zwingli zich ontplooien in een vrije staat' met vrije burgers. Daarom komt hij er tegen op, dat zijn landgenoten in vreemde krijgsdienst gaan. De beweging der Hervorming zet zich in verscheidene kantons door; andere evenwel verzetten zich met kracht. Daaruit ontstaat een binnenlandse oorlog. Zwingli, die er als veldprediker in meetrekt, wordt in de slag bij Kappel gedood (1531). Zijn lijk wordt door de vijand gevierendeeld en verbrand. De eenmaal begonnen hervorming kon daarmee echter niet vernietigd worden. Anderen zetten zijn werk voort. In Zürich krijgt Bullinger de leiding, in Straatsburg treedt Bucer op de voorgrond. Weldra zal een nieuwe beweging ontstaan vanuit Genève door de werkzaamheid van Calvijn.

Bron: Licht op de weg - Kerkgeschiedenis door Dr.R.Boeke